Eten en Drinken

Onafhankelijke eigenheid op Ameland

De vorming van duinen is voor het ontstaan van ons land van doorslaggevend belang geweest. Dit is niet anders voor het Waddengebied. Ook hier zorgden de duinen voor de mogelijkheid tot permanente bewoning. Zoals ook elders langs de kusten van ons land was de zeevaart bij aanvang de belangrijkste vorm van bestaan. Zo ontstond de unieke geschiedenis van het eiland.

In die tijd, Ameland werd gekoloniseerd in de 8e eeuw, heersten de Vikingen op zee. Zeer waarschijnlijk oefenden ze ook grote invloed uit op Ameland. De namen Hollum en Ballum zijn verwijzingen naar de Noorse mythologie. 

Hollum verwijst naar Hulder, een mysterieuze, verleidelijke vrouw met een koeiestaart, die alleen zichtbaar wordt bij het dansen. En Ballum verwijst naar Balder, de god van de bomen. Er wordt geopperd dat de Vikingen hier een uitvalsbasis hadden.

Cammingha dynastie

Het heeft tot de 9e eeuw geduurd voordat het klooster Foswerd werd gesticht, Ameland was onafhankelijk maar fungeerde zelf als twistappel voor regeerders. In 1425 liet Ritske Jelmera van Cammingha een slot bouwen bij Ballum. Ameland behoorde toen tot het Friese district Ferweradeel. In 1498 veroverde  Albrecht van Saksen het vrije Friesland en zo viel het eiland bestuurlijk onder het graafschap Holland. 

In werkelijkheid waren het de Cammingha’s en de kloosterlingen die de dienst uitmaakten op het eiland. Toen de Tachtigjarige Oorlog kwam, bekeerden vele Amelanders zich tot het calvinisme. Het klooster werd bezit van de familie Cammingha, evenals de daarbij behorende privileges, de visserij, jacht en de strandvondst.

Het enige dat de Friese autoriteiten hiertegen konden inbrengen was een protest, maar invloed uitoefenen konden ze niet. Het Katholieke geloof, dat door een minderheid van de bevolking werd aangehangen, was echter beschermd. Mede daardoor verklaarde in 1629 de landvoogdes Isabella de onafhankelijkheid van het eiland.

Verlies onafhankelijkheid

Toen in 1652 de nieuw geformeerde Republiek der Nederlanden in oorlog kwam met Engeland, had Ameland belang bij vrede vanwege de walvisvaart. Er werd een delegatie gestuurd om te onderhandelen met de Engelse dictator Cromwell, die vrede sloot met de Amelanders. In 1704 echter werd Ameland eigendom van de familie Oranje-Nassau en uiteindelijk werd het eiland ingelijfd in de Bataafse Republiek van 1798. De onafhankelijke rechten waren nu definitief voorbij.

 Het unieke karakter is nog wel te vinden op de menukaarten van de restaurants in Ameland. De typische streekproducten zoals het Berlikumer Geeltje en de Kollumer Zoete Erwt worden geserveerd in ieder zich zelf respecterend restaurant in Ameland. De onafhankelijkheid is voorbij, maar de eigenheid is gebleven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *